Sáng 30/7, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức Diễn đàn của Quốc hội về hoạt động giám sát với chủ đề “Nâng tầm hoạt động giám sát của Quốc hội: Từ định hướng chiến lược đến hành động thực tế trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI”. Trình bày tham luận “Công tác lãnh đạo, kiểm tra, giám sát của Đảng góp phần hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan tư pháp và thiết chế bổ trợ tư pháp, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, đồng chí Nguyễn Xuân Trường, Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương đã đề xuất các nhiệm vụ trọng tâm, đồng thời kiến nghị cơ chế phối hợp giữa công tác kiểm tra, giám sát của Đảng với giám sát của Quốc hội và các thiết chế kiểm soát quyền lực nhà nước, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

 

Các đồng chí chủ trì tại Diễn đàn

    Mở đầu tham luận, đồng chí Nguyễn Xuân Trường, Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương nhấn mạnh, công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, giám sát của Quốc hội, giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, hoạt động thanh tra, kiểm toán và các cơ chế kiểm soát quyền lực tuy có phạm vi, chức năng và phương thức thực hiện khác nhau nhưng đều hướng tới mục tiêu chung là bảo đảm mọi quyền lực nhà nước được thực hiện đúng Hiến pháp và pháp luật; kịp thời phòng ngừa, phát hiện, xử lý vi phạm; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia. Từ yêu cầu đó, việc tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế, kiện toàn tổ chức bộ máy, đổi mới phương thức kiểm tra, giám sát, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng

    

Đồng chí Nguyễn Xuân Trường, Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương phát biểu tại Diễn đàn

    Để nâng cao hiệu quả công tác lãnh đạo, kiểm tra, giám sát của Đảng, góp phần hoàn thiện tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan tư pháp, thiết chế bổ trợ tư pháp trong giai đoạn mới, đồng chí Nguyễn Xuân Trường đề nghị tập trung thực hiện 05 nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết, tiếp tục hoàn thiện thể chế, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương của Đảng về cải cách tư pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; tạo tiền đề quan trọng để Quốc hội nâng cao chất lượng hoạt động lập pháp, giám sát việc tổ chức thi hành pháp luật và tiếp tục hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Cùng với đó, tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy các cơ quan tư pháp, thiết chế bổ trợ tư pháp theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới; không chỉ tinh giản đầu mối mà quan trọng hơn là nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của từng cơ quan, từng thiết chế trong hệ thống tư pháp, tạo nền tảng xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, phục vụ Nhân dân.

 

    Đồng chí Nguyễn Xuân Trường nhấn mạnh cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, coi đây là một trong những trụ cột quan trọng của cơ chế kiểm soát quyền lực trong lĩnh vực tư pháp. Trong điều kiện mới, công tác kiểm tra, giám sát cần chuyển mạnh từ kiểm tra chủ yếu theo quy trình sang kiểm tra, giám sát dựa trên dữ liệu, thông tin số hóa và kết quả đầu ra; tăng cường khả năng phân tích, dự báo, cảnh báo sớm nguy cơ vi phạm; tập trung vào những lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm như điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án, giám định tư pháp, định giá tài sản, công chứng và các hoạt động bổ trợ tư pháp. Trong đó, trọng tâm là thực hiện nghiêm Quy định số 132-QĐ/TW của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án. Đồng thời, cần xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp và bổ trợ tư pháp thực sự là nhân tố quyết định chất lượng hoạt động tư pháp; có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, liêm chính, chuyên nghiệp, tinh thông nghiệp vụ và tận tụy phục vụ Nhân dân.

 

    Bên cạnh đó, cần tạo bước đột phá về chuyển đổi số và quản trị tư pháp hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát và hiệu lực hoạt động của toàn hệ thống tư pháp. Việc hình thành hệ thống dữ liệu tập trung, được cập nhật thường xuyên, kết nối và khai thác hiệu quả không chỉ nâng cao chất lượng quản lý, chỉ đạo, điều hành của các cơ quan tư pháp mà còn tạo điều kiện để Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan kiểm tra, giám sát của Đảng thực hiện tốt chức năng giám sát, đánh giá việc thực thi pháp luật, kịp thời phát hiện những bất cập về thể chế và tổ chức thực hiện.

 

    Nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của Diễn đàn, đồng chí Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương đề xuất nghiên cứu xây dựng cơ chế phối hợp giữa công tác kiểm tra, giám sát của Đảng với giám sát của Quốc hội và các thiết chế kiểm soát quyền lực nhà nước trên 04 nội dung lớn. Một là, xây dựng cơ chế chia sẻ, cung cấp thông tin, tài liệu giữa các cơ quan có chức năng kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực theo hướng thực chất, kịp thời và có tính liên thông cao; xác định rõ đầu mối phối hợp giữa các cơ quan của Đảng, gồm Ban Nội chính Trung ương, Ủy ban Kiểm tra Trung ương và các ban Đảng có liên quan, với các cơ quan của Quốc hội, cơ quan tư pháp, cơ quan thanh tra, kiểm toán và các cơ quan liên quan. Hai là, thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ trong theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện các nghị quyết, kết luận, kiến nghị kiểm tra, giám sát của Đảng, Quốc hội và các cơ quan có thẩm quyền theo hướng liên thông, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ kết quả đầu ra.

 

    Ba là, nghiên cứu thiết lập cơ chế phối hợp xử lý thống nhất, chặt chẽ đối với các tổ chức, cá nhân chịu sự kiểm tra, giám sát nhưng chậm thực hiện, thực hiện không đầy đủ hoặc không thực hiện các nghị quyết, kết luận, kiến nghị kiểm tra, giám sát, bảo đảm tính nghiêm minh, thực chất và nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt động kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực nhà nước. Bốn là, tăng cường tổ chức các hoạt động giám sát liên thông, giám sát chuyên đề có sự phối hợp giữa các cơ quan của Quốc hội với các cơ quan kiểm tra, nội chính của Đảng theo hướng thực chất, có trọng tâm, trọng điểm; tập trung vào những vấn đề lớn, phức tạp, nhạy cảm, dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực và gây bức xúc trong xã hội, qua đó nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý vấn đề và tăng cường tính thống nhất trong kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực nhà nước.

 

    Đồng chí Nguyễn Xuân Trường nhấn mạnh, Đại hội XIV của Đảng đã xác định yêu cầu tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, xây dựng bộ máy nhà nước tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả và kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Trong tiến trình đó, công tác lãnh đạo, kiểm tra, giám sát của Đảng và hoạt động giám sát của Quốc hội có mối quan hệ gắn bó, bổ trợ và thống nhất trong mục tiêu xây dựng nền tư pháp công bằng, liêm chính, chuyên nghiệp, hiện đại, phụng sự Nhân dân, phục vụ sự phát triển của đất nước.

 

    Theo đồng chí Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương, để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, cần đổi mới mạnh mẽ tư duy và nhận thức, xác định hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát không chỉ được đo bằng số lượng các cuộc kiểm tra, giám sát hoặc số vụ việc được phát hiện, xử lý mà quan trọng hơn là mức độ hoàn thiện thể chế, hiệu lực kiểm soát quyền lực, chất lượng tổ chức thi hành pháp luật và niềm tin của Nhân dân. Chỉ khi công tác lãnh đạo, kiểm tra, giám sát của Đảng và hoạt động giám sát của Quốc hội được triển khai đồng bộ, thống nhất, bổ trợ lẫn nhau mới có thể xây dựng nền tư pháp thực sự chuyên nghiệp, hiện đại, công bằng, liêm chính, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.