Kiên quyết phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực - Từ thực tiễn đến nhận diện, phản bác những luận điệu xuyên tạc

Thứ Ba, 27/10/2026, 16:53 [GMT+7]
    Tóm tắt bài viết: Bài viết nhận diện, phản bác một số luận điệu xuyên tạc về công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực của Đảng; khẳng định đây là cuộc đấu tranh có cơ sở lý luận, thực tiễn, được tiến hành kiên trì, quyết liệt, không có vùng cấm, không có ngoại lệ, góp phần xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, củng cố niềm tin của Nhân dân.
 
    Nhìn lại nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng và sau 20 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 khóa X, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đã có bước tiến dài, quan trọng, cơ bản hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ Nghị quyết Trung ương đã đề ra. Đặc biệt, trong nhiệm kỳ Đại hội XIII, công tác này tiếp tục được lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, kiên trì, toàn diện, bài bản, đi vào chiều sâu, có bước đột phá lớn, đạt nhiều kết quả rất quan trọng. Quyết tâm chính trị “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” không chỉ là khẩu hiệu, mệnh lệnh chính trị mà đã trở thành hiện thực sinh động, được cán bộ, đảng viên và Nhân dân tin tưởng, đồng tình, ủng hộ, đánh giá cao. Tham nhũng, lãng phí, tiêu cực từng bước được kiềm chế, ngăn chặn, đẩy lùi, góp phần xây dựng Đảng và hệ thống chính trị ngày càng trong sạch, vững mạnh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ.
 
Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng. (Ảnh tư liệu: Ban Nội chính Trung ương)
Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng. (Ảnh tư liệu: Ban Nội chính Trung ương)
    Tuy nhiên, lợi dụng việc Đảng và Nhà nước ta xử lý nghiêm nhiều cán bộ, trong đó có cán bộ cấp cao vi phạm, các thế lực thù địch, phần tử cơ hội chính trị đã tung ra nhiều luận điệu xuyên tạc như: “Chống tham nhũng chỉ là chiêu trò mị dân, không mang lại kết quả thực tế”; “tham nhũng là sản phẩm tất yếu của chế độ một Đảng duy nhất cầm quyền”; “chống tham nhũng là đấu đá nội bộ, thanh trừng phe phái”. Những luận điệu này nhằm mục đích phủ nhận thành quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực của Đảng, chia rẽ nội bộ, làm giảm sút niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và tính nghiêm minh của pháp luật.
 
    1. Không thể xuyên tạc công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là “chiêu trò mị dân”
 
    Luận điệu cho rằng “chống tham nhũng chỉ là chiêu trò mị dân, không mang lại kết quả thực tế” thực chất nhằm phủ nhận tính thực chất của công cuộc chống tham nhũng ở Việt Nam, cho rằng đó chỉ là hành động mang tính trình diễn, đối phó, không đem lại kết quả tích cực, không có tác dụng làm trong sạch bộ máy nhà nước. Đây là cách nhìn phiến diện, cố tình bỏ qua cả cơ sở lý luận, nền tảng tư tưởng và kết quả thực tiễn của công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ở nước ta.
 
    Trước hết, cần khẳng định công tác phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam không phải là một chiến dịch nhất thời, càng không gắn với một cá nhân riêng lẻ, mà là một quá trình có tính thể chế, được luật hóa và triển khai liên tục qua nhiều nhiệm kỳ. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặc biệt quan tâm vấn đề phòng, chống tham ô, tiêu cực. Người coi tệ tham ô là “giặc nội xâm”, dù không mang gươm, mang súng nhưng vô cùng nguy hiểm, làm mất cán bộ, bào mòn và suy giảm niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.
 
    Theo Hồ Chí Minh, nguyên nhân sâu xa sinh ra tệ tham nhũng là chủ nghĩa cá nhân. Bởi theo Người, chủ nghĩa cá nhân là một thứ trở lực nằm ngay trong mỗi cán bộ, đảng viên và mỗi con người; thường đặt lợi ích riêng lên trên lợi ích chung, chỉ muốn hưởng thụ, đãi ngộ, còn công việc thì lười nhác, so bì hơn thiệt, công thần, địa vị. Người chỉ rõ sự nguy hại của chủ nghĩa cá nhân, mà tham ô, lãng phí là một biểu hiện: “Do cá nhân chủ nghĩa mà ngại gian khổ, khó khăn, sa vào tham ô, hủ hóa, lãng phí, xa hoa. Họ tham danh trục lợi, thích địa vị quyền hành”. Người cũng phê phán những người “không quan tâm đến đời sống của nhân dân mà chỉ lo nghĩ đến lợi ích của riêng mình”, quên rằng “mỗi đồng tiền, hạt gạo đều là mồ hôi nước mắt của nhân dân”, từ đó sinh ra phô trương, lãng phí, xa hoa, hưởng lạc và sa vào tội lỗi.
 
    Tham ô là lỗ hổng trực tiếp làm thất thoát, thiệt hại tài sản của Nhà nước, của Nhân dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi tham ô, lãng phí và quan liêu là ba kẻ thù hết sức nguy hiểm, là “bạn đồng minh của thực dân, phong kiến”. Người chỉ rõ: “Tham ô, lãng phí và bệnh quan liêu là kẻ thù của nhân dân, của bộ đội và của Chính phủ”, là “kẻ thù khá nguy hiểm, vì nó không mang gươm mang súng, mà nó nằm trong các tổ chức của ta, để làm hỏng công việc của ta”. Tham ô còn làm tha hóa, suy thoái đạo đức cách mạng, phá hoại tinh thần trong sạch, ý chí vượt khó của cán bộ, làm xói mòn lòng tin của Nhân dân vào Đảng, Nhà nước.
 
    Xuất phát từ tác hại của tham ô, việc phòng, chống tệ nạn này là yêu cầu tất yếu khách quan, mang tính cấp thiết của cách mạng. Hồ Chí Minh coi đây là “một cuộc cách mạng nội bộ, một cuộc đấu tranh gay go giữa cái tốt và cái xấu, cái cũ và cái mới, giữa đạo đức cách mạng là cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư và kẻ địch là tệ nạn tham ô, lãng phí, quan liêu”.
 
    Trên thực tế, công cuộc phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ở Việt Nam thời gian qua ngày càng được tập trung chỉ đạo mạnh mẽ, quyết liệt, đồng bộ. Trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp đã thi hành kỷ luật hơn 2.300 tổ chức đảng, hơn 97.400 đảng viên(1), cả cán bộ đương chức và đã nghỉ hưu, cả cán bộ cấp cao. Trong đó, đã kỷ luật 174 cán bộ diện Trung ương quản lý(2); lần đầu tiên kỷ luật cả cán bộ nguyên là lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước. Điều đó khẳng định quyết tâm chính trị rất cao của Đảng, của đồng chí Tổng Bí thư về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực: không có vùng cấm, không có ngoại lệ; mọi người đều bình đẳng trước pháp luật và kỷ luật của Đảng.
 
    Qua công tác thanh tra, kiểm toán đã kiến nghị thu hồi, xử lý tài chính hơn 664.600 tỷ đồng, hơn 2.200 ha đất; kiến nghị xử lý trách nhiệm hơn 16.400 tập thể, 34.400 cá nhân sai phạm; chuyển hơn 1.900 vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra để điều tra, xử lý. Cũng trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, các cơ quan tiến hành tố tụng cả nước đã khởi tố, điều tra hơn 18.900 vụ án/39.300 bị can; xét xử sơ thẩm hơn 17.200 vụ án/36.400 bị cáo về các tội tham nhũng, kinh tế, chức vụ; thu hồi, tạm giữ, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản trị giá trên 640.000 tỷ đồng; giai đoạn thi hành án đã thu hồi 90.081 tỷ đồng.
 
    Những kết quả cụ thể đó là bằng chứng sinh động bác bỏ luận điệu “chống tham nhũng ở Việt Nam chỉ là hình thức, không hiệu quả”. Luận điệu này là võ đoán, xuyên tạc, thiếu cơ sở, cố tình phủ nhận sự nỗ lực, quyết tâm và kết quả thực tế của Việt Nam trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thời gian qua.
 
    2. Không thể quy chụp tham nhũng là sản phẩm tất yếu của chế độ một Đảng duy nhất cầm quyền
 
    Luận điệu “tham nhũng là sản phẩm tất yếu của chế độ một Đảng duy nhất cầm quyền” là luận điệu vô căn cứ, trắng trợn nhằm hạ thấp uy tín của Đảng, phủ nhận bản chất tốt đẹp của chế độ. Thực tiễn cho thấy, đa nguyên, đa đảng hay một đảng cầm quyền không phải là yếu tố quyết định việc có hay không có tham nhũng. Nguồn gốc trực tiếp của tham nhũng chính là sự tha hóa quyền lực, sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận người có chức vụ, quyền hạn. Rõ ràng, ở một số nước đa đảng, có hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, trình độ quản lý kinh tế - xã hội cao như Thái Lan, Malaysia, Indonesia…, nạn tham nhũng vẫn xảy ra, thậm chí có nơi nghiêm trọng(3) .
 
    Viện cớ vào một số vụ việc tham nhũng, lãng phí mà các cơ quan chức năng đang điều tra, xét xử, các phần tử phản động, cơ hội chính trị ra sức xuyên tạc, phủ nhận kết quả công tác phòng, chống lãng phí của Đảng và Nhà nước ta. Chúng cho rằng nguyên nhân dẫn đến lãng phí bắt nguồn từ sự quản lý yếu kém của chính quyền các cấp dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; cho rằng chế độ một đảng cầm quyền sẽ mất dân chủ, không có sự giám sát của Nhân dân và sự phản biện của các tổ chức chính trị - xã hội, dẫn đến lãng phí ngày càng nghiêm trọng. Từ đó, chúng hô hào rằng “chỉ có tự do chính trị mới giúp Việt Nam phòng, chống được lãng phí”; kích động người dân rằng muốn phòng, chống lãng phí phải chống độc quyền lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; kêu gọi đa nguyên, đa đảng dưới chiêu bài “tự do, dân chủ”.
 
    Tuy nhiên, cả lý luận và thực tiễn đều phản bác luận điệu sai trái này. Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng và Bác Hồ luôn coi lãng phí là tệ nạn, căn bệnh nguy hiểm đối với sự phát triển của đất nước, dân tộc. Do đó, cùng với quyết tâm diệt trừ “giặc nội xâm”, công tác phòng, chống lãng phí luôn được Đảng, Nhà nước ta đề cao.
 
    Quan điểm cho rằng Đảng Cộng sản Việt Nam không thể chống tham nhũng, lãng phí và suy thoái thành công nếu không đa nguyên, đa đảng là sự áp đặt sai trái. Ở mỗi quốc gia, dân tộc, trong từng thời điểm nhất định đều có lực lượng chính trị cầm quyền; khi đảng nào cầm quyền thì đường lối, chủ trương của đảng cầm quyền sẽ chi phối đường lối, chính sách của quốc gia. Vì vậy, không thể lấy mô hình một đảng cầm quyền để quy kết là nguyên nhân sinh ra tham nhũng, suy thoái trong xã hội.
 
    Mục tiêu cao nhất của chính trị Việt Nam là do dân, vì dân. Trong quá trình thực thi quyền lực, việc một bộ phận cán bộ, đảng viên bị tha hóa dẫn đến tham nhũng là điều không thể xem nhẹ, nhưng cũng không thể từ đó phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng và bản chất của chế độ. Không quốc gia nào có thể khẳng định hoàn toàn không có tham nhũng, bởi tham nhũng là mặt trái có thể nảy sinh khi quyền lực không được kiểm soát chặt chẽ. Điều quan trọng là năng lực, bản lĩnh và quyết tâm của đảng cầm quyền trong việc nhận diện, phòng ngừa, phát hiện, xử lý tham nhũng. Đảng Cộng sản Việt Nam với những trang sử vẻ vang trong 95 năm qua, với nhiều chiến công vang dội, có đủ bản lĩnh, trí tuệ và nội lực để chiến thắng “giặc nội xâm”, đưa đất nước vươn lên tầm cao mới.
 
    3. Xử lý nghiêm cán bộ sai phạm không phải là “đấu đá nội bộ, thanh trừng phe phái”
 
    Luận điệu cho rằng “chống tham nhũng là đấu đá nội bộ, thanh trừng phe phái” là luận điệu phiến diện, sai trái và nguy hiểm. Nó không chỉ sai về bản chất mà còn mang tính kích động, gây chia rẽ nội bộ, làm giảm niềm tin của Nhân dân vào Đảng và Nhà nước. Trên thực tế, công tác phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam luôn được tiến hành chặt chẽ, thận trọng, từng bước cụ thể, theo đúng quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Mục tiêu cao nhất của công tác này là làm trong sạch bộ máy nhà nước, củng cố niềm tin của Nhân dân, tạo môi trường lành mạnh cho sự phát triển bền vững của đất nước.
 
    Từ khi Luật Phòng, chống tham nhũng được ban hành và sửa đổi, cùng với việc duy trì hoạt động của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, công tác này đã trở thành cơ chế kiểm soát quyền lực mang tính hệ thống. Nếu chỉ là công cụ “thanh trừng phe phái”, không thể tồn tại một hệ thống kiểm tra, thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử với quy trình nhiều tầng nấc và sự tham gia của nhiều cơ quan như hiện nay.
 
    Các thế lực thù địch thường lợi dụng việc một số cán bộ, kể cả cán bộ cấp cao, nghỉ công tác, thôi giữ chức vụ hoặc bị xử lý kỷ luật để suy diễn thành “động đất nhân sự”, “đấu đá nội bộ”. Tuy nhiên, cách lập luận này cố tình bỏ qua một thực tế quan trọng: trong bất kỳ hệ thống chính trị nào, khi kỷ luật được siết chặt, trách nhiệm giải trình được nâng cao thì việc cán bộ, kể cả cán bộ cấp cao, bị xử lý khi có sai phạm là điều cần thiết và bình thường. Nếu không xử lý cán bộ cấp cao thì chúng lại cho là có “vùng cấm”; còn khi xử lý thì chúng xuyên tạc thành “thanh trừng chính trị”. Đây là kiểu lập luận hai mặt, nhằm gieo rắc nghi ngờ trong dư luận.
 
    Tham nhũng luôn gắn với vấn đề kiểm soát quyền lực. Việc xử lý cả cán bộ cấp cao có sai phạm cho thấy cơ chế kiểm soát quyền lực đang được thực thi, kỷ luật, kỷ cương của Đảng và pháp luật của Nhà nước được tăng cường, chứ không phải là biểu hiện của đấu đá phe phái. Nhiều quốc gia trên thế giới như Hàn Quốc, Brazil hay Trung Quốc cũng từng xử lý nhiều quan chức cấp cao trong các chiến dịch chống tham nhũng; điều đó được coi là quá trình siết chặt kỷ cương, không mặc nhiên bị coi là đấu đá phe phái. Vì vậy, việc quy chụp công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ở Việt Nam là “thanh trừng” là sự xuyên tạc có chủ ý, nhằm phá hoại niềm tin của Nhân dân đối với Đảng.
 
    4. Chủ động đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, tiếp tục xây dựng nền chính trị liêm chính
 
    Như vậy, công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực của Việt Nam đã và đang góp phần thúc đẩy ổn định chính trị, phát triển kinh tế, tăng cường quốc phòng, an ninh, đối ngoại, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội; hoàn toàn không như các luận điệu mà các thế lực thù địch xuyên tạc để chống phá Đảng ta. Thời gian tới, trên cơ sở những thành tựu, kinh nghiệm đã có, để nhận diện và đấu tranh phản bác quan điểm sai trái của các thế lực thù địch, cần tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm.
 
    Một là, đẩy mạnh phổ biến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực một cách sâu rộng, thường xuyên và đa dạng trên các phương tiện thông tin đại chúng. Cần lồng ghép nội dung phòng, chống tham nhũng vào chương trình giáo dục ở các cấp học, giúp thế hệ trẻ hình thành ý thức liêm chính, không tham nhũng. Mỗi cán bộ, đảng viên phải gương mẫu chấp hành pháp luật, liêm khiết, trung thực, không tham nhũng, tiêu cực.
 
    Hai là, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật về phòng, chống tham nhũng. Cần điều chỉnh để bảo đảm đồng bộ, thống nhất giữa Luật Phòng, chống tham nhũng, Bộ luật Hình sự và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan về cơ chế phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi tham nhũng; tập trung vào các lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng như quản lý đất đai, tài sản công, đầu tư công, đấu thầu, thuế, hải quan; tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát; bảo đảm tính độc lập, khách quan và tăng cường nguồn lực cho các cơ quan thanh tra, kiểm tra, điều tra, truy tố, xét xử các vụ án tham nhũng.
 
    Ba là, tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên vừa “hồng”, vừa “chuyên”, tăng cường tính liêm chính trong toàn bộ hệ thống chính trị. Cùng với công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, cần đẩy mạnh xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức cách mạng trong sáng, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ đổi mới. Đặc biệt, mỗi cán bộ, đảng viên phải tự trau dồi, tự rèn luyện để luôn có lý tưởng và nhân cách của người cách mạng, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn hiện nay.
 
    Bốn là, đấu tranh trực diện với các âm mưu, thủ đoạn, luận điệu sai trái của các thế lực thù địch. Các cơ quan chức năng cần chủ động nắm bắt thông tin, phân tích sắc bén, đánh giá chính xác các âm mưu, thủ đoạn, luận điệu xuyên tạc về công tác phòng, chống tham nhũng để kịp thời phản bác một cách chính xác, khách quan, có căn cứ. Các cơ quan báo chí, truyền thông cần chủ động phát hiện, phê phán thông tin sai trái, xuyên tạc, bảo vệ sự thật; khuyến khích Nhân dân bày tỏ ý kiến, đóng góp vào công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng.
 
    Năm là, học hỏi kinh nghiệm quốc tế về các biện pháp phòng ngừa, phát hiện và xử lý tham nhũng hiệu quả. Tăng cường hợp tác với các quốc gia trong điều tra các vụ án tham nhũng có yếu tố nước ngoài và thu hồi tài sản tham nhũng bị tẩu tán ra nước ngoài; đồng thời thực hiện nghiêm túc các cam kết quốc tế về phòng, chống tham nhũng, góp phần xây dựng môi trường quốc tế minh bạch, liêm chính.
 
    Từ cơ sở lý luận, thực tiễn và kết quả cụ thể nêu trên có thể khẳng định: công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực của Đảng là cuộc đấu tranh cần thiết, đúng đắn, lâu dài, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị. Mọi luận điệu phủ nhận, xuyên tạc, quy chụp công tác này là “mị dân”, “thanh trừng” hay “đấu đá nội bộ” đều không có cơ sở. Sự thật là Đảng ta đang kiên quyết, kiên trì làm trong sạch đội ngũ, củng cố kỷ luật, kỷ cương, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích chính đáng của Nhân dân, qua đó góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.
    (1) Trong đó có 2.300 đảng viên do tham nhũng hoặc liên quan đến tham nhũng.
    (2) Trong đó có 07 đồng chí ủy viên, nguyên ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
    (3) Theo tài liệu của Tổ chức minh bạch quốc tế (TI).
                                                                       Phương Anh
                                                             (Đài Truyền hình Việt Nam)
 
.